Chaco Kültürü Ulusal Tarihi Parkı

Vikipedi, özgür ansiklopedi
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla
Chaco Kültürü Ulusal Tarihi Parkı*
UNESCO Dünya Mirası
Chaco Canyon Chetro Ketl great kiva plaza NPS.jpg
Chetro Ketl'de Büyük kiva
Resmî adı Chaco Kültürü Ulusal Tarihi Parkı
Ülke  ABD
Tür Kültürel
Kriter iii
Referans 353
Bölge** Avrupa ve Kuzey Amerika
Tescil bilgisi
Tescil 1987 (11. Oturum)

Chaco Kültürü Ulusal Tarihi Parkı, Amerika'nın güneybatısında puebloların en yoğun topluluğunu barındıran Birleşik Devletler Ulusal Tarih Parkıdır. Park, New Mexico'nun kuzeybatısında, Albuquerque ve Farmington arasında, Chaco Wash ile oluşmuş uzak bir kanyonda yer almaktadır. Meksika'nın kuzeyindeki antik kalıntıların en kapsamlı koleksiyonunu içeren park, Birleşik Devletler'deki Kolomb öncesi dönemin en önemli kültürel ve tarihsel alanlardan birini barındırmaktadır.[1]

MS 900 ile 1150 yılları arasında, Chaco Kanyonu, Eski Pueblo Halkları için önemli bir kültür merkezi idi.[a] Chacolar, uzak mesafelerden kumtaşı blokları ve keresteleri taşıdı ve 19. yüzyıla kadar Kuzey Amerika'nın en büyük yapıları olan on beş büyük kompleksi oluşturdular.[1][3] İklim değişikliğinin, Chacoların göç etmesine ve 1130'da başlayan elli yıllık kuraklığın kanyonun nihai olarak terkine yol açtığı düşünülmektedir.[4]

Notlar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ Chacoan kalıntılarının nasıl tarihleneceği, dendrokronolojinin ilk uygulayıcısı A. E. Douglass tarafından ele alındı; Dolayısıyla, Chaco Kanyonu'nun kalıntılarının gelişimsel kronolojisi artık dünyanın en kapsamlı araştırılmışı ve isabetlisidir.[2]

Alıntılar[değiştir | kaynağı değiştir]

  1. ^ a b Strutin 1994, s. 6.
  2. ^ Fagan 2005, ss. 50–55.
  3. ^ Fagan 2005, s. 35.
  4. ^ Fagan 2005, s. 198.

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

  • English, N. B.; Betancourt, J.; Dean, J. S.; Quade, J. (2001), "Strontium isotopes reveal distant sources of architectural timber in Chaco Canyon, New Mexico", Proceedings of the National Academy of Sciences, 98 (21), ss. 11891–96, Bibcode:2001PNAS...9811891E, doi:10.1073/pnas.211305498, PMC 59738 $2, PMID 11572943 
  • Brugge, D. M.; Hayes, A.; Judge, W. J. (1988), Archeological Surveys of Chaco Canyon, New Mexico, University of New Mexico Press (February 1988 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0826310293 
  • Diamond, J. (2005), Collapse: How Societies Choose to Fail or Succeed (1st bas.), Viking (December 29, 2004 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0670033379 
  • Elliott, M. (1995), Great Excavations: Tales of Early Southwestern Archaeology, 1888–1939 (1st bas.), School of American Research Press (August 15, 1995 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0933452435 
  • Fagan, B. M. (2005), Chaco Canyon: Archaeologists Explore the Lives of an Ancient Society, Oxford University Press (May 1, 2005 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0195170436 
  • Fagan, B. M. (1998), From Black Land to Fifth Sun: The Science of Sacred Sites, Basic Books (April 9, 1999 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0738201412 
  • Frazier, K. (2005), People of Chaco: A Canyon and Its Culture, Norton, ISBN 978-0393318258 
  • Hopkins, R. L. (2003), Hiking the Southwest's Geology: Four Corners Region, Mountaineers Books (15 Ocak 2003 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0898868562 
  • Kelley, D. H.; Milone, E. F. (2004), Exploring Ancient Skies: An Encyclopedic Survey of Archaeoastronomy (1st bas.), Springer (19 Kasım 2004 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0387953106 
  • LeBlanc, S. A. (1999), Prehistoric Warfare in the American Southwest (1st bas.), Salt Lake City: University of Utah Press (9 Şubat 1999 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0874805819 
  • Magli, G. (2009), Mysteries and Discoveries of Archaeoastronomy: From Giza to Easter Island (1st bas.), Springer (Apr 28, 2009 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0387765648 
  • Noble, D. G. (editor) (1984), New Light on Chaco Canyon (1st bas.), School of American Research Press (August 1984 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0933452107 
  • Noble, D. G. (2000), Ancient Ruins of the Southwest: An Archaeological Guide, Cooper Square Publishing (1 Ocak 2000 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0873587242 
  • Reed, Paul F. (2004). The Puebloan Society of Chaco Canyon. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-32720-9. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2012. 
  • Reynolds, A.; Betancourt, J.; Quade, J.; Patchett, P. J.; Dean, J. S.; Stein, J. (2005), "87Sr/86Sr Sourcing of Ponderosa Pine Used in Anasazi Great House Construction at Chaco Canyon, New Mexico" (PDF), Journal of Archaeological Science, 32 (7), ss. 1061–75, doi:10.1016/j.jas.2005.01.016, erişim tarihi: August 21, 2009 
  • Sofaer, A. (1997), The Primary Architecture of the Chacoan Culture: A Cosmological Expression, University of New Mexico Press, erişim tarihi: August 21, 2009 
  • Sofaer, A.; Dibble, M. (1999), "The Mystery of Chaco Canyon", The Solstice Project, Bullfrog Films, erişim tarihi: June 15, 2011 
  • Strutin, M. (1994), Chaco: A Cultural Legacy, Southwest Parks and Monuments Association (June 1994 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-1877856457, photography by George H. H. Huey. 
  • Stuart, D. E. (2000), Anasazi America, University of New Mexico Press (May 1, 2000 tarihinde yayınlandı), ISBN 978-0826321794, research assistance by Susan Moczygemba-McKinsey. 

Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]

İleri okumalar[değiştir | kaynağı değiştir]

Dış bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]

Resmi ve akademik

Fotoğraf ve gezi

Diğer